درباره   شعرمیتراییک

شعر میتراییک در سکوت و فرزانگی و خموشی زایش یافت.

بعدها یکی از شعرای موج ناب، یعنی زنده یاد سیروس رادمنش که این شعر را

همچون تعینی تاریخی رصد کرده بود این نوع رویکرد شعری راحلقه ی  میتراییک

معرفی کرد.

 اگر بخواهيم در مورد تباروتاریخچه ی شعر ميترائيسم صحبت كنيم ، باید حقایق رابرای

همه روشن کردوآن اینکه این نوع رویکرد شعری درآغاز راه، اسم های ديگري داشت. ازجمله:

شعرساختمند – شعرتندرست – شعرحلقه ی فرانکفورت ایرانی –

حلقه ی میتراییک – شعرمیتراییسم –شعرهفت صدا  و...

شعرذیل : شعری ست قوی واستخواندار ازشهریارشهریاری .یکی

ازاستوانه های شعرمیتراییک درایران .خودشعر گویای تمامی گفته ها

 وناگفته ها می باشد که  ۱۱سال پیش سروده شده است .

« مسیح» 

من بودم و

پرنده ای غمگین و

کوه و دوست

- زخمی غریب بود -

رفتن

هبوط فعل کبوتر بود

از شانه های من

........

میانِ نه این و نه آن

(1)

دنیا، خواب عمیقی ست ، برای فرزانگان

برای تو ، که آنسوی آب ، بودی اٌ

من

یارِغارِگریه های تو بودم

چه قدر عین ِ ماه ، به زمین  نزدیک تری !

مثل افتادن ِ سیب ِ چهره اَت

در دست های من

حالا تویی ! اُرکیدِه طوبایِ نچیدنی !

(2)

-- بانو!

ای  برآمده ازآب هایِ جهان!

گیر کرده اَم ، بدجور

میان نرم و زمخت

-- میان نه این و نه آن --  

که این سالیان ، سه قرن برمحاسن اَم  گذشت

(3)

ببین !

ببین !چگونه پروانه می شوم روی گیس هایت !

دوباره صعود، برقافِ بوسه هات

دوباره سیب، سقوط

ازشاخه های ِ شانه اَم

دوباره لرز می گیرم ، دوباره تب

آیه  آیه  می شوی  برسینه اَم

رنگ می گیرم  ، غروب می شوم در آب

تو  می شوی ، تنها بهانه برایِ:

«لولاک لما خلقت الافلاکِ » ، تا:

تسلیم آسمان در دست هایِ کوچک اَت

(4)

حالا

میان دود و اسپند

میان تصنیف ِ غمگینِ خلوت مان

میان  بوسه و اشک

دور می شویم از هم

دور می شوی از من

صدا می شوم ازخاکستراَت، صدا

و ندا یی ،که ازآسمان  آمده است :

-- تو با نیش عقرب زرد

درخوابی عمیق

•  پیش در آمد:
•   وجه تسمیه میترائیزم:

•  برخی از اقتضائات اجتماعی، فرهنگی و ..
• اقتضائات ادبی و افقهای شعر امروز:
•  برجستگی نمودهای عینی – اجتماعی 
•        برجسته سازی عنصر ایرانی و سایر مولفه های ایرانیزه شده در شعر امروز.
•   موسیقی و ضرباهنگ
• محتوا و موتیف.
•       طنز     
•       تاریخ
•  
•     اسطوره پردازی-اسطوره زدایی-اسطوره زدگی
•  
•    ارجاعات و چالشهای بینامتنی
•  
•       پرداختن به مقوله زبان  
•  به قلم :  صادق کریمی

•  چاپ شده درهفته نامه همدلی /ویژه نوروز۸۵

  ................................................................
  

زنده یاد سیروس :درپیشانی و ناصیه این پسر  آدمی بزرگ رامی بینم-

"کمان ایرانی "  !

 شعري از زنده ياد سيروس رادمنش

  (.....)  برای اندوه صادق کریمی {درغم ازدست دادن فرحنازپورقاسم /24شهریور84}

*************************************************

 که دشت

کم ازلیلا نبود

وطره های نیم خیس

درتب کمان

 ***

قوس بودواندکی قزح

به قاب خود

وآرش نیم هلاکم

آموخت

***

--کمان ایرانی

می توانستم آیا

طی کنم ازواسطه ها اٌ

تقطیع

که آن گردو

دوایربهتی شد

زیرابروان

***

حالا آن خلاصم، درتیر

نیم شبان وصخره گان

درهرچه لال صخره ها

***

می دانی اما

آنکه دشتم آموخت

دراین جلگه های فراخ –فراخ

خود،چگونه خفت ؟!

***

نفس ازبوی کوه می گیری

تا نرگسانِ   دشت من

همین طرح مختصر

به ترکشی تک

***

پس مگوها آمد

پوچ های خطادرتیر؛

رٌخان پوشیده درکجاوه های واویلا

پس کجای چارانگشت رابگویم فاصله

{میان گوش وچشم !؟}

***

فاصله،اندک شد

و سرنوشت {--آن ستاره ی بردربازه }

به نیست ، حلالم کرد

ای هلاکِ تک!

***

راستی را،بخشش کجاست

وقتی ایثار ازحق آرش گذشت

:او که ترکه کمان بود

و فرصت

مجالِ مام!

***

 پس شست او چه بخششی کرده است

درپیشاورد کشیده ها

چون سرخگلی

سیروس رادمنش /24شهریور84/اهواز/پاساژ

هستيد و مي دانيد كه خلق الاساعه و يك شبه كسي را نمي توان شاعر كرد يعني اين

 كه من يا رامين يوسفي يا... شبي با كوله باري از كتاب يا نمونه شعر برويم پيش

منتقدي و از فردايش همه ميترائيكي شعر بگوييم. حداقل يك دهه كار مستمر و

متناوب در اين خصوص لازم است كه منتقدي كارها را ببيند و بعد نامي روي آن

بگذارد كه خصيصه هاي مشتركي داشته باشد.

 من آقاي رامين يوسفي را براي اولين بار در شهريور 83 ديدم . حشر و نشر ان

۷-۶ نفر به خاطر جغرافياي مشترک بود.۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰

اما هسته ي مركزي اين جنبش ، با حضور مغتنم صادق كريمي ( با

تاثيراتي كه از وجوه قوي اسطوره شناسي ، در جمع گذاشت ) ، رضا

بختياري اصل ( با  پشتوانه و شناخت غني ادبيات كلاسيك و نقد ادبي

 تاثير گذار بود ) و شهريار شهرياري ( كه با آوردن فلسفه تاثيرات

خود را گذاشت ). همچنين نوعي تقسيم كار سرايشي بين كار دوستان

صورت گرفته است :

شعر شهريار شهرياري ، وجه  فلسفي  شعر ميتراييك ، شعر رضا

بختياري اصل وجه طنز  شعر اين جنبش ، شعر صادق كريمي ، با

برجسته سازي وجوه تاريخ كهن و اسطوره  و  نقد اجتماعي ، شعر

اميد حلالي  با پرداختن به اسطوره ، آيين ، كالبد شكافي بخش جنايي

 تاريخ معاصر ...............

خبرگزاري دانشجويان ايران - اهواز
سرويس: فرهنگ و ادب

آيين تجليل از حفيظ‌الله ممبيني، شاعر و داستان‌نويس، روز پنج‌شنبه، 14 آذر 87، در تالار شوراي شهر اهواز برپا شد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) از خوزستان حفيظ‌الله ممبيني (آبگينه) در سال 1325 در ميداوود باغملك ديده به جهان گشود و سال‌ها مدير و دبير دبيرستان رودكي در هفتگل بود. وسواس و دقت نظر او در نگارش اشعار و داستانهاي بومي‌گرايانه وي را به يكي از مطرح‌ترين نويسندگان و شاعران دهه‌ 40 و 50 تبديل نمود

اشاره

متن ذيل مصاحبه اي بين محسن مرادي سردبير هفته نامه نداي بهبهان و صادق كريمي شاعر،

منتقد و كارشناس ارشد رشته تاريخ ايران باستان مي باشد.کريمي كسي است كه 17-16 سال با

وضعيت هاي بسيار مختلف شعر را دنبال كرده و در چند سال گذشته به دنبال برنوشتهاي

سيروس رادمنش در مورد شعر ميترائيسم تحقيقات بسيار گسترده اي را در پاساژهايي كه

سيروس رادمنش صحبت كرده بود اغازيده است .کريمي علاوه بر تخصصش درزمينه تاريخ و

اسطوره شناسي ، درمراتب ديگري كه در اين مصاحبه درخصوص ان صحبت به ميان خواهدامد

 فعاليت مستمر دارد.

به حق ما مطمئن هستيم كه صادق كريمي با همه زحماتي كه كشيده جايگاه ويژه خودش را در

شعر معاصر ايران نه تنها پيدا كرده بلكه فراتر از اين مي توان ازاو به عنوان تئوريسين سبک

شعر ميتراييسم ، كسي كه صاحب سبكي خاص ميباشد نام ببريم

******************************************.

صحبت را با سوالات آقاي محسن مرادي شروع مي كنيم. شروع كنيد:

يك شاعر گفت: در ادبيات عده‌اي به دنبال پر كردن وقت خالي خود هستند اما آنان كه اندك‌اند و از شكاف كوه فرود مي‌آيند پيامبرانه بازمي‌گردند.

صادق كريمي در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)‌ در خوزستان بيان كرد: هر چند مردم و  ما واقعا شعر را از صميم قلب دوست مي‌داريم؛ چه كنيم كه از بامداد تا شامگاه به دنبال قوت لايموتيم و آنان هم كه اندوخته‌اي دارند اصلا به دنبال اين مسايل نيستند و به دنبال دور دنيا در 80 روز هستند.

سیروس رادمنش چند نقد و تحلیل برای روشن نمودن میتراییک عنوان نمود که بعضی از آن مطالب به کوشش صادق کریمی به چاپ رسید برای نمونه همین مطلب زیر است که در 7 - مهرماه - 1383 در روزنامه فرهنگ خوزستان –صفحه ناقوس به کوشش صادق کریمی به چاپ رسید. خوشبختانه فایل این متن را آقای کریمی در اختیار من گذاشته و من نیز بی درنگ آن را در جانب کلمات گذاشته ام. میترایسم را سیروس بسیار نیکو می دانست و برای آن زحمات زیادی کشید هر چند که سیروس عمرش به باقی نگرایید اما میترایسم را بدون شک آیندگان پاس خواهند داشت. بسیاری از اطلاعات و نوشته های میترایسم نزد شاعرانی است که در این جرگه بودنده اند و بخصوص صادق کریمی که استمرار زیادی در این کار داشته است. با تشکر از او

http://siroosradmanesh.blogfa.com/

شعر «میترا یيك » : همچون واكنشي مضاعف در برابر

يك كشف. (اشاره هايي محدود بر دواير آزاد ارتباط)    

1-  جو هر و عرض در اين نوع شعر يكي مي شود و قالبي هستي مند دارد.

2- متكي بر تمثيل است و اين تمثيل ها رويه هاي { - پوسته هايي } عينيت پذير هستند

3- اين نوع شعر از ابتدا تا پايان وحدت پذير است و از تضادهاي خود در كلام و تصوير، در جهت سودمندي ي  خودِ شعر استفاده مي كند. اين سودمندي ها  گونه گونند. يكي از گونه هاي تضاد، در اينجا، ميان ُبري از رسيدن به وحدت خويش است.

4- از طرفي استفاده ي از پارادكس هاي مسخره – كه ديگر خيلي مضحك و سطحي شده است ، از ديدگاه اين شعر، خسراني است كه « افه » هاي مبتذل شده را  تهوع آور تر مي كند؛ و مثل دسته گان بسياري كه با آوردن كاريكلماتورهايي پيش پا افتاده و تقليدي فكر مي كنند كه شعر مي گويند. بر آيند غالب اين صداها چيزي جز شكل آوانگارد منشانه ي همان كار يكلماتور بازي نيست. كرم سيب در زير اين پوسته ي شفاف و براق در كار لابيرنت هاي كور خود است. « سوئينبرن» بود كه مي گفت : هر ديوار سپيد و گچ كاري شده نشان از پوسيدگي زير ديوار است و سنگ قبر شكيل نشان از زوال و پوسيدگي ي استخوان هاي درون گور است { نقل به معنا }

5- معمولن زباني طعن آلود دارد. اين طعن البته به دنبال نوعي اعتقاد است نه نفي ي همه چيزي آنچنانكه به همه چيزي ، نگاهي هيچ آلود داشته باشد: اينكه در سمبوليزم « بودلر » مي بينيم و يا در برخي كارهاي رمانتي سيست هايي كه در نتيجه ي انقلاب هاي هنري ( كه خودِ رمانتي سيزم  هم  يكي از آن ها بود ) به نگاهي تازه رسيده بودند: رمانتي سيست هاي آلمان  و انگليس از اين دسته بودند

پیش درآمدی به ارتباط خُورنَه با حکمت  خسرواني و حكمت اشراق":

صادق کریمی

 مي‌دانيم كه در عرفان، تمام موجودات به تجليات نور خداوندي موجود مي‌باشند.

"الله نُور السموات و الارض"[خدواند است نور آسمان‌ها و زمين].

در خرابات مغان نور خدا مي‌بينم

اين عجب بين كه چه نوري زكجا مي‌بينم

هردم از روي تو نقشي زَنَدَم راه خيال

با كه گويم كه در اين پرده چه‌ها مي‌بينم[حافظ]

زبان حال اصوات معلق

من ماندم اُ این جماعت چُرت

خمارهای هوش و حافظه

 وَ تو

که با سزارین      بیرون آمده ای

ــــ شهریاری جهان، از آنِ تو نیست

من ماندم اُ این  تکثرایرانی

چه کنم ؟

چه کنم با این دخترِ چشم، که خیلی ترسوست!

 و مردِ دهان، که خیلی قرص است!!

چه کنم با انگشتری که خاتم اَش ،  فیروزه ای ست.

بلاگردان بواسحاق تو!

چه کنم با خودم  و تو که در منید

که سیاوش ایم، در  تعزیه

 کِیخسرویی        میان   مه ای غلیظ

چه کنم با جمشید بی تخت و جام

 سردرگم  در  سده های  مادری

{مکث، مکثی عمیق، عبور از تنفس عمیق!}

شبدیزم با تبارگشتاسب

 سم کوبان ِ یخ های سیبریایی

وذوالجناحی به مقصد ایرانویج

بابک اَم، زندیق

قرمطی  ِ خلیفه ی بغداد

 و کوروش،

  متهم به نقض حقوق بشر...

من ماندم اُ این من های درون خودم 

 ناگهان شلیک می شود

اول به من ِ آسمانی اَم

 و بعد به کت و شلوار    روی رخت آویز

 و حالا به دلِ اَم   

 که برای آسمانِ اصفهان تنگ است

و دوباره شلیک!  به دو بال شکسته ی" باز"

به اسب خیال             که سفید است

  خیال ایرانی همیشه سفید است

ـــــــ  یا کاشف الطف الخفی!

 لطف اَت مستدام در سرزمین مادری

تا،   دوباره بال بگشاید وپهن

روی دو کتفِ شکسته ی تاریخ

*************************

صادق کریمی    5/4/87   اهواز

۲۴ شهریور ماه  سومین سالگرد  پرکشیدن 

 روح اهورایی زنده یاد "فرحناز پورقاسم " -همسر مهربانم -رابه

پسرم "آرش" -خانواده محترم ایشان -دوستان و آشنایان و...تسلیت

عرض می نمایم .

باقی  بقای عمرتان باد.

http://www.siroosradmanesh.blogfa.com/